Twee jaar cannabislegalisering in Duitsland: eerste resultaten laten gemengd beeld zien

Ruim twee jaar nadat Duitsland cannabis gedeeltelijk legaliseerde, wordt steeds duidelijker wat de hervorming in de praktijk betekent. Uit de tweede wetenschappelijke evaluatie van de Duitse cannabiswet blijkt dat legale bronnen langzaam terrein winnen, maar dat er tegelijkertijd zorgen blijven bestaan over jongeren, de illegale markt en de sterke groei van medicinale cannabis.

Sinds 1 april 2024 mogen volwassenen in Duitsland onder voorwaarden cannabis bezitten en thuis kweken. Ook zijn niet-commerciële teeltverenigingen, de zogenoemde Anbauvereinigungen, toegestaan. De grote vraag was vanaf het begin of deze aanpak de zwarte markt daadwerkelijk zou terugdringen en tegelijkertijd de volksgezondheid en jongeren beter zou beschermen.

Legale cannabis wint terrein

Een belangrijke ontwikkeling is dat een groter deel van de geconsumeerde cannabis inmiddels uit legale bronnen komt. Daarmee lijkt een van de doelstellingen van de hervorming voorzichtig zichtbaar te worden: consumenten minder afhankelijk maken van de illegale markt.

Cannabisclubs spelen daarbij voorlopig echter slechts een beperkte rol. Het verkrijgen van vergunningen en het opzetten van dergelijke verenigingen blijkt in de praktijk relatief ingewikkeld.

Geen duidelijke stijging door legalisering

Opvallend is dat de onderzoekers tot dusver geen duidelijke algemene stijging van het cannabisgebruik als gevolg van de hervorming hebben vastgesteld. Dat is relevant, omdat een sterke toename van het gebruik een van de belangrijkste zorgen van tegenstanders van legalisering was.

Medische organisaties waarschuwen tegelijkertijd dat de beschikbare gegevens nog voorlopig zijn. Volgens verschillende Duitse psychiatrische en verslavingsorganisaties is het daarom te vroeg om definitieve conclusies te trekken over de gevolgen voor de volksgezondheid.

Zorgen over jongeren en preventie

Juist op het gebied van jongeren zijn er kritische signalen. Volgens de evaluatie zijn bepaalde vroegtijdige interventies om jongeren van cannabisgebruik af te houden afgenomen. De Duitse regering ziet daarin aanleiding om te kijken naar mogelijke aanpassingen van het beleid.

Ook blijft onduidelijk in hoeverre de hervorming de georganiseerde cannabiscriminaliteit daadwerkelijk heeft geraakt. De politie heeft bovendien aangegeven dat de veranderde wetgeving op sommige punten nieuwe uitdagingen oplevert bij het aanpakken van illegale handel.

Explosieve groei medicinale cannabis

Een andere opvallende ontwikkeling is de groei van de Duitse markt voor medicinale cannabis. Volgens de onderzoekers werd in 2025 ongeveer 200 ton medicinale cannabis geïmporteerd. Daarmee heeft Duitsland inmiddels een zeer grote legale commerciële cannabismarkt.

De scheidslijn tussen recreatief en medicinaal gebruik is daardoor eveneens onderdeel geworden van de politieke discussie. Vooral de relatief eenvoudige online toegang tot recepten en cannabis met hoge THC-gehaltes leidt tot zorgen bij de Duitse overheid.

Duitse cannabiswet nog lang niet definitief beoordeeld

Wie na twee jaar een simpel oordeel verwachtte — legalisering is een succes óf een mislukking — krijgt dat dus niet.

Er zijn aanwijzingen dat legale cannabis langzaam een deel van de zwarte markt vervangt, terwijl een grote door legalisering veroorzaakte stijging van het gebruik tot nu toe niet duidelijk zichtbaar is. Tegelijkertijd blijven er serieuze vraagstukken rond jeugdpreventie, medicinale cannabis en georganiseerde criminaliteit.

De evaluatie loopt bovendien nog jaren door. Volgens de Duitse cannabiswet moet uiterlijk 1 april 2028 een uitgebreid eindrapport worden opgeleverd.